Archief januari, 2015

Hoe nu verder met het Spelderholt?

Onderwerp: Algemeen| Geen reacties »

Het Spelderholt 

Het Spelderholt is een prachtig en rustig gebied in de bossen, één kilometer ten westen van de bebouwde kom van Beekbergen bij Apeldoorn. Dit op een zacht glooiende stuwwalrand gelegen gebied wordt aan drie zijden omgeven door de Natura 2000 gebied Veluwe. Daarnaast grenst het aan de enk van de Konijnenkamp. Dit is niet alleen een van de oudste enken, maar ook een van de best bewaarde enklandschappen in de omgeving. Dagelijks genieten tientallen wandelaars, fietsers, recreanten en omwonenden van de flora en fauna in dit gebied.

In 1905 werd ‘Het Grote Zand’ gekocht door jonkheer Louis Teixeira de Mattos, zoon van een Amsterdams bankier. Deze ontgon het inmiddels tot Spelderholt omgedoopte gebied en bouwde er een kasteeltje met bijgebouwen. Deze buitenplaats kwam in 1921 in handen van het Rijk, dat er een proefstation voor pluimvee begon. Op 1 december 2003 verliet het laatste pluimvee het terrein en ontstond ruimte voor nieuwe ontwikkelingen.

Op 14 maart 2003 sloot Domeinen een dertig jaar durende erfpachtovereenkomst met de Stichting Parc Spelderholt. Deze stichting richt zich op het ontwikkelen en vergroten van de integratiemogelijkheden van mensen met een functiebeperking.
Op 12 februari 2004 kocht Tergouw Holding BV een ander deel van het gebied (ruim 10 hectare) van de Stichting Fonds voor Pluimveebelangen. Tergouw heeft de intentie om een manege elders op de Engelanderenk naar het Spelderholt te verplaatsen. Dit zou worden gefinancierd met de opbrengst van woningbouw.

Stikstof en procedures 

Uitbreidingsplannen van het proefstation voor pluimvee samen met nieuwe inzichten over verwoestende effecten van stikstof op flora en fauna hebben vanaf 1990 geleid tot juridische procedures, gevoerd door onder meer Het Geldersch Landschap. Zonder uitzondering was de conclusie van de rechters dat stikstof-emitterende activiteiten (pluimvee) op het Spelderholt verboden waren. Toch moest sluiting van het Rijksproefstation door langdurig gedogen van de gemeente Apeldoorn en Provincie Gelderland nog 13 jaar duren.

Ondanks fel verzet van onder meer SBNE Beekbergen werd de verplaatsing van de manege naar het kwetsbare gebied vervolgens toch door de gemeente toegestaan. Diverse rechters staken hier weer een stokje voor. Versoepeling van de regelgeving door het kabinet, waarvan Staatssecretaris Bleker deel uitmaakte, gooide roet in het eten. De natuurbeschermingswetvergunning voor de manege kon daardoor niet meer worden bestreden. Deze kwam in september 2013 definitief tot stand.

De koppeling met de manege heeft het verlenen van bouwvergunningen voor woningen op het Spelderholt enorm vertraagd. Pas met een uitspraak van de Raad van State van 31 juli 2013 werd woningbouw mogelijk zonder de garantie dat de manege zou worden verplaatst. Voor de bouw van de manege moet een nieuw bestemmingsplan komen.

Stilte 

Na juli 2013 zijn de activiteiten door of namens Tergouw Holding b.v. beperkt gebleven tot het afgrendelen van het plangebied met een scherm en emmertjes om te vermijden dat rode lijst soorten zoals levendbarende hagedissen en zandhagedissen, hazelwormen en ringslangen op het terrein komen, een voorwaarde voor ontheffing van de verplichtingen van de Flora- en Faunawet. Dat dit absoluut niet volgens de gestelde voorwaarden is gebeurd en zeker geen enkel dier heeft gered daargelaten. Bouwactiviteiten zijn er niet geweest. Kopers die bij makelaars informeren naar villa’s of appartementen krijgen geen informatie. Voormalige stallen zijn tot ruïnes geworden. Een nieuw bestemmingsplan lijkt nog niet ontwikkeld.

Hoop?

Nieuw beleid ‘wonen in het landelijk gebied’ en ‘beperking realisatieduur woningbouw private partijen is door de gemeenteraad vastgesteld. Zo wordt over het functieveranderingsbeleid (voor stallen woningbouw) geconstateerd dat dit gezien het krimpend woningbouwprogramma te ruim is. Kavels van afgeronde initiatieven worden niet verkocht. Daarnaast leidt het beleid lang niet altijd tot de gewenste kwaliteitsverbetering. Dit omdat de daarover gemaakte afspraken niet worden uitgevoerd en niet afdwingbaar blijken. De gemeente heeft besloten nu in bestemmingsplannen zelf voorwaardelijke verplichtingen op te nemen. Ook wil men per project slechts maximaal twee woningen….. en/of een verhoging van het minimaal te slopen oppervlak.

Projecten zullen, ongeacht de omvang van het plan, een uiterste houdbaarheidsdatum krijgen. Daardoor kan opnieuw de afweging gemaakt worden of niet gerealiseerde capaciteit, afhankelijk van de behoefte, opnieuw ingezet kan en moet worden in Beekbergen. Als dat het geval is, zal ook de locatie-afweging opnieuw gemaakt worden. Helaas geldt dit beleid (nog) niet voor bestaande projecten zoals dat van Tergouw Holding op het Spelderholt, maar dat kan veranderen.

De structuurvisie 2030 van Apeldoorn hecht veel waarde aan het behoud van open enken en de ecologische waarde daarvan. Ook de publieke opinie kijkt inmiddels anders aan tegen grootschalige bouwprojecten in natuurgebieden en hecht meer waarde aan ‘natuur & landschap’. SBNE blijft deze ontwikkelingen nauwlettend volgen en zal zich ook in 2015 en volgende jaren inzetten om dit bijzondere gebied te beschermen en te behouden. We hebben hier immers wel degelijk te maken met een Gelders ‘toplandschap’.

Standpunt SBNE Beekbergen

SBNE Beekbergen is en blijft van mening dat:

  • Grootschalige woningbouw niet in of nabij een natuurgebied hoort dat gerangschikt wordt onder Natura 2000.
  • De enk van de Konijnenkamp als enk, inclusief haar begroeide enkenranden, behouden dient te worden. Immers deze enk is cultuurhistorisch en als natuurwaarde uniek.
  • De enk van de Konijnenkamp is de poort naar de Veluwse bossen die behoren tot Natura 2000 en trekt jaarlijks duizenden toeristen en bewoners uit de regio naar Beekbergen.
  • Een grootschalige manege (inclusief hotel- en restaurantfaciliteiten) met bijbehorende oefen- en wedstrijdterreinen hoort niet in dit gebied. Het zal de aantrekkelijkheid van het gebied schaden, door o.a. licht- en geluidoverlast, verkeer, vervuiling door paardenmest op wegen en paden etc.

Beekbergen, 21 januari 2015

Regelgeving zonder handhaving: zinloos!

Onderwerp: Regelgeving| Geen reacties »

Regelgeving kan niet zonder handhaving, ook al zouden we anders willen. Want wat komt er anders van de regelgeving terecht?
SBNE Beekbergen strijdt o.a. voor het behoud van de enken in Beekbergen en is in haar bestaan tegen vele voorbeelden van gebrek aan handhaving of anderszins aangelopen.
We werken de case rondom de Flora- en faunawet gerelateerd aan de bouwplannen van Tergouw Holding op landgoed Spelderholt nader voor u uit.

De Flora- en faunawet is er om planten- en diersoorten die in Nederland in het wild voorkomen te beschermen. Ongeveer 500 van de 36.000 soorten die in Nederland voorkomen vallen onder de bescherming van deze wet. De wet kent een aantal verboden, bijvoorbeeld het verwijderen van bepaalde planten en het verstoren van sommige dieren. In bepaalde situaties mag dit wel, maar daarvoor is dan een ontheffing of vrijstelling nodig.

Van Tergouw wil gaan bouwen op een deel van landgoed Spelderholt. Uiteraard is zij bij het bouwrijp maken van het terrein gebonden aan de voorschriften van o.a. de Flora- en Faunawet. Dit gaat op papier dan ook niet zonder slag of stoot. Tussen de papieren werkelijkheid en de reële werkelijkheid gaapt helaas een groot gat.
Op 9 maart 2012 verleent De Staatssecretaris van Economische aken, Landbouw en Innovatie een Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen:

Hierbij ontvangt u de ontheffing die u heeft aangevraagd, van de verbodsbepalingen genoemd in artikel 11 van de Flora- en faunawet voor zover dit betreft het beschadigen, vernielen of verstoren van holen of andere voortplantings- of vaste rust- of verblijfplaatsen van de hazelworm (Angius fragilis) en de levendbarende hagedis (Zootoca vivipara).
In deze toekenning wordt zeer nauwkeurig beschreven waaraan men zich dient te houden. De volledige toekenning kunt u hier downloaden.
Het is maar zeer de vraag of een en ander conform de voorwaarden is uitgevoerd. Immers, wanneer er niemand op toeziet…

Op 2 april 2012 doet SBNE aangifte van overtreding door Tergouw Holding BV van verbodsbepalingen genoemd in de Flora en Faunawet, en meer specifiek overtreding van de voorschriften, zoals vermeld in de brief van Dienst Regelingen aan Tergouw Holding d.d. 9 maart 2012 betreffende “toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen”.
Want Van Tergouw Holding is op 29 maart 2012 een grootscheepse kap begonnen.

De zaak herhaalt zich:
De Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie heeft op 29 oktober 2013 Tergouw Holding ontheffing verleend op de verbodsbepalingen die geformuleerd zijn in artikel 11 van de Flora- en Faunawet. Maar… deze ontheffing is heeft een termijn en is wel aan voorschriften verbonden.
De termijn: 29 oktober 2013 tot en met 1 mei 2015

De specifieke voorschriften:

7. De werklocatie waar zich de te slopen bebouwing, alsmede de nieuwbouwlocatie zich bevindt dient uitgerasterd te worden door middel van schermen.
8. De schermen dienen in de periode half maart tot half april of in oktober aangebracht te worden.
9. De afrastering dient te bestaan uit kniepalen met een HDPE plaat. Deze HDPE plaat dient aan de binnenzijde van de afrastering ruw te zijn, aan de buitenzijde dient deze glad te zijn.
10. De afrastering dient vanuit één richting geplaatst te worden
11. Emmers dienen recht onder het reptielenscherm geplaatst te worden. Aan de buitenzijde van het scherm dient een deel van de emmerwand verwijderd te worden en dient de grond schuin weg gegraven te worden tot aan de bodem van de emmer, zodat dieren zelfstandig de emmer kunnen verlaten.
12. De afrastering dient gedurende de duur van de werkzaamheden (ongeveer 2 jaar) in stand gehouden te worden.
13. Bij de activiteiten aan de infrastructuur dient rekening gehouden te worden met de seizoensactiviteiten (voortplanting en winterrust) van de hazelworm en de levendbarende hagedis. Deze perioden lopen globaal van maart tot en met augustus en van november tot en met maart. Afhankelijk van het seizoen en de weeromstandigheden kan deze periode langer dan wel korter zijn. De geschiktheid van het uitvoeren van de werkzaamheden dient bepaald te worden door een deskundige op het gebied van reptielen.
14. De werkzaamheden dienen te worden uitgevoerd onder begeleiding van een deskundige op het gebied van reptielen. U dient een ecologisch werkprotocol op te stellen met daarin bovengenoemde voorschriften. Alle betrokken partijen, met name ook de uitvoerenden op de bouw- of projectlocatie, dienen van het werkprotocol op de hoogte gesteld te worden.

Men gaat aan de slag en zet hekjes. Dat doen ze helaas niet volgens de voorwaarden. Integendeel.

SBNE stuurt op 6 november 2013 een verzoek tot handhaving naar de Gemeente Apeldoorn en c.c. provincie Gelderland en het Ministerie via: https://formdesk.minlnv.nl/kcdv/Warenklachten:

Lokatie: woningbouw-Plangebied (Spelderholt, Beelbergen) aan de rand van het Natura 2000-gebied.
Betreft: Vorige week is er op het voormalig landgoed Het Spelderholt een begin gemaakt met de aanleg van een hekwerk met als doel het tegenhouden van beschermde reptielen en amfibieën aan de randen van het beoogde bouwterrein. Om genoemde dieren uit het gebied weg te vangen dienen de vallen (emmertjes) correct toegepast te worden, dit is echter niet het geval. De emmertjes zijn waterdicht, staan vol regenwater waardoor de gevangen dieren verkleumen of verdrinken. De emmertjes staan deels te ver boven het maaiveld waardoor ze niet effectief zijn. Erger is dat de emmertjes aan de buitenkant van het hekwerk staan, vanuit de bouwkavels gezien, waardoor er geen sprake is van het leegvangen van het bouwterrrein maar van de wildvang daar buiten. Er bestaat bij ons ernstige twijfel over de vakkundige uitvoering en begeleiding van het werk. Het seizoen, de weersomstandigheden en de kwaliteit van de uitvoering zijn ongeschikt voor het beoogde doel. Beschermde dieren zoals de levendbarende- en zandhagedis, alsmede de ringslang zijn ten dode opgeschreven wanneer ze in de emmers komen. Ook onbedoelde bijvangsten zoals (spits)muizen en mollen zullen als gevolg van deze vangactie gedood worden.

Op 13 november 2013 komt er een ontvangstbevestiging van NVWA, die een en ander doorstuurt naar de Dienst Regelingen Bestuurlijke Handhaving Flora en Fauna. Daar blijft het dan bij.

Wanneer u nu gaat kijken op het landgoed, zult u zien dat er volledige kaalslag heeft plaatsgevonden. Dat gebeurde vooral in de periode kerst-nieuwjaar, wanneer ‘men’ met andere dingen bezig is.
Geweldig al die regelgeving. Maar als er geen handhaving is, of handhavers hun vingers niet durven te branden… ontstaat er een wildwest waarin iedereen maar kan doen waar hij zin in heeft.
En ach, de rechter zal dan wel weer zeggen: ja, die bomen die staan er nu toch niet meer, dus…

Dag vogels, dag bloemen, dag kinderen, welterusten…. sssstttttt